İncelemeler ve Analizler · Kayıp Önleme

Normal kabul edilen fire

İç, dış ve süreç kaynaklı kayıpları birbirinden ayırmak kayıp önleme planını tamamen değiştirir. Ayrıca sadece satış yüzdesine değil, mutlak rakamlara bakmakta da fayda vardır.

Haziran ayındaki yönetim toplantısında operasyon direktörü rakamı, rutin bir rapor sunan birinin sakinliğiyle açıkladı: fire, her zamanki gibi yüzde 1,8'di. Kimse soru sormadı. Yüzde 1,8 bu yılın, geçen yılın ve ondan önceki yılın rakamıydı ve sırf tekrarlana tekrarlana bir istatistik olmaktan çıkıp şirketin bir alametifarikası, neredeyse bir geleneği hâline gelmişti. Ta ki finanstan biri rakamı euroya çevirip masaya koyana kadar: o her zamanki yüzde, altı yüz bin euro ediyordu. Ve o yıl satışlar her zamankinden yüksek olduğu için, her zamanki fire aynı zamanda şirket tarihinin en pahalısıydı.

Satış yüzdesi iyi bir termometredir ve hikâyenin tamamını anlatmayan bir kılavuzdur. Sizi sektörle karşılaştırmaya yarar, pek fazlasına değil; çünkü o yüzde 1,8'in içinde üç farklı şirkete yer vardır. Birinde mallar dışarıdan çalınır, diğerinde içeriden sızar, bir başkasında ise kimse hiçbir şey çalmaz ama stok kâğıt üzerinde kaybolur. Yanlış sayılmış stok, yanlış girilmiş fiyatlar, kaydedilmeyen kırılmalar, kimsenin mutabakatını yapmadığı iadeler. Üçü de fire satırında aynı rakamı gösterir ve üçünün de bambaşka planlara ihtiyacı vardır. Bu yüzden ilk soru ne kadar kaybediyorsunuz değil, aslında ne kaybediyorsunuzdur.

İç, dış ve süreç kaybını ayırmak devasa bir proje gerektirmez. Zaten var olan veriye doğru soruyla bakmayı ve yanıtın bir kısmının hoşa gitmeyeceğini baştan kabul etmeyi gerektirir. İç kayıp rahatsız edicidir; çünkü sizi kontroller ve güvenilen insanlar hakkında konuşmaya zorlar. Süreç kaybı rahatsız edicidir; çünkü sorumluluğu, kendini seyirci sanan departmanlara yayar. Kendi verisinde, birkaç kasa ve birkaç vardiyada yoğunlaşan bir nakit iade örüntüsü keşfeden bir perakende zincirini hatırlıyorum. Tüm bilgi aylardır önlerindeydi. Sadece bakmaları gerekiyordu.

Çevrimiçi kanal kendi başına bir paragrafı hak ediyor; çünkü kontrollerinden daha hızlı büyüme eğilimindedir. Hiç gelmemiş sipariş şikâyetleri, eksik ya da içinde başka bir şeyle geri dönen iadeler ve iade politikalarının kötüye kullanılması artık yalnızca alışkanlık hâline getirmiş suçlulara özgü değil. Çok uluslu bir şirketi kandırmak, arkadaş ve aile grupları arasında gelişen gündelik bir ayartı hâline geldi. Bakalım en zeki kimmiş oyunudur ve birçok şirketin müşterilerine ve itibarına gösterdiği özenden beslenir.

Fiziksel mağazada stok sayımı, kasa mutabakatı, kamera sistemi ve süreç incelemeleri varsa, çevrimiçi sepet de bunların karşılıkları olmadan yaşayamaz. Peki tüm bunlar ekibi büyütmeden nasıl yapılır? Birkaç cephe seçin ve onları tutun. İşe yarayan bir kayıp önleme planı birkaç sayfaya sığabilir ve sığmalıdır. Adı belli bir kişinin her hafta kontrol ettiği üç dört gösterge, bir incelemeyi tetikleyen eşikler ve her alarmı izleyen somut eylem. Gerisi tutarlılıktır. Perakendede yıllarca güvenlik ve kayıp önleme yaptık; firesini azaltan kuruluşlarla onu sineye çeken kuruluşlar arasındaki fark neredeyse hiçbir zaman teknolojide değildir. Kaybın azaltılabileceğini kabul etmekte, onu iş planının bir parçası olarak kabullenmemektedir. Birinin bakmak için görevi, zamanı ve desteği olup olmadığındadır. Ve anomalileri size saniyeler içinde söyleyen iyi bir yazılımdadır.

Sizin fireniz neyden oluşuyor? Yanıt bir yüzdeyse hâlâ bilmiyorsunuz demektir. Onu euroya çevirin, üç ailesine ayırın ve yıllardır hangi kısmına normal dediğinizi kendinize sorun. Kayıplarda normal, yalnızca henüz yakından bakılmamış olandır.

Burada anlatılanlar kuruluşunuzda karşılaştığınız durumlarla örtüşüyorsa, gelin konuşalım.

Konuşalım